Kalem Gzeli - Trk Hat Sanat. www.kalemguzeli.org
 Kalem Güzeli - www.kalemguzeli.org - Türk Hat Sanatı - Osmanlı Yazı Sanatında Ekoller

Osmanlı Yazı Sanatında Ekoller

  • Mahmud Celaleddin Efendi ve Ekolü

  • Mahmud Celaleddin Efendi ve Ekolü

    Aslen Da?ıstanlı olan Mahmud Celâleddin Efendi, babası ?eyh Mehmed Efendi ile birlikte İstanbul῾a gelmi?tir. Do?um tarihi belli de?ildir. 1

    İlk yazı derslerini Ak Molla ?mer Efendi ve Hoca Râsim Efendi῾nin talebelerinden Abdüllatif Efendi῾den almı?tır. Yamakzâde Salih Efendi ve Ebubekir Râ?id Efendi῾ye yazı dersi almak için yaptı?ı müracaatlar ise, dik ba?lılı?ı sebebiyle reddedilmi?tir. Bunun üzerine, Hafız Osman Efendi (1942-1698)῾nin eserlerine bakarak kendi kendini yeti?tirmi?tir.2Eseri büyük olarak görmek için tıklayınız

    Sülüs ve nesih yazıda kendine has güzel bir tavra sahip olmu? ve çok kuvvetli ve kudretli eserler ortaya koymu?tur. Celî sülüste ise aynı ba?arıyı gösterememi?tir; celî sülüs harfleri donuk ve küt kalmı?tır. Celînin istifinde de harfler birbirinden ba?ımsız gibi kalmı?, hareke ve tezyinat i?aretlerini ba?arılı bir ?ekilde da?ıtamamı?tır. Aynı asırda ya?ayan celî sülüs üstadı hattat Mustafa Rakım῾ın celî sülüste yaptı?ı atılım ve de?i?imin yanında, Mahmud Celâleddin῾in celî anlayı?ı tutunamamı?tır.3

    Sultan Abdülmecid῾in, Mahmud Celâleddin῾in talebesi Mehmed Tâhir Efendi (?-1846)῾nin talebesi olması sebebiyle bir ara bütün hattatlar padi?ah ?evkiyle Mahmud Celâleddin Efendi yolunda eserler vermi?seler de, padi?ahın ölümü ile bu yol terkedilmi?tir.

    Rakım ile Mahmud Celâleddin῾in arasındaki farkla alâkalı olarak, hattat ?mer Vasfî Efendi, Sami Efendi῾den naklen ?u hadiseyi anlatırmı?; ?Vaktiyle İstanbul῾un tanınmı? hattatlarından biri cuma günleri kendisinden celî dersi almaya gelen ö?rencilerine Mustafa Rakım çı?ırı ile Mahmud Celâleddin çı?ırı arasındaki ayrılı?ı akla gelmeyen bir yolda anlatırmı?. Bu yazı üstadının uzun boyu, uzun sakalı varmı?. Aya?a kalkar, dimdik durur, sonra sakalını ileri do?ru uzatıp, gözlerini açar, ileri atılır gibi durup İ?te Mustafa Râkım elifi? dermi?. Sonra sakinle?ir, sakalını gö?sünün üzerine dayar, gözlerini kapar İ?te Mahmud Celâleddin elifi? dermi?.?4 Hattat Necmeddin Efendi, Rakım ile Mahmud Celâleddin arasındaki farkı, dinlerdeki mezhep ayrılı?ına benzetmi?tir. İkisinin kayna?ı da ?eyh ve Hafız Osman῾a varır.5

    Mahmud Celâleddin Efendi῾nin, mushaf ve dua kitapları yanında, hilye ve kıt῾a ?eklinde de eserleri mevcuttur. Eyüp, Mihri?ah Sultan Türbesi celî sülüs iç ku?ak yazısı Mahmud Celâleddin Efendi῾ye aittir. H. 1245/1829 yılında vefat etmi? ve Eyüp Ni?ancı ?eyh Murad Dergâhı῾na defnedilmi?tir. Mezar ta?ı kitabesi ?öyledir:

    Huve῾l-Hayyu῾l-Bâkî Me?âyih-i hattâtînden Cennetmekân merhum ve ma?fur Mahmud Celâleddin Efendinin Ruhîçûn el-Fatiha Sene 1245

    Dipnotlar

    1. İbnülemin, 187. Do?um tarihi kesin olarak bilinmeyen Mahmud Celâleddin Efendi῾nin, do?um tarihi ile ilgili olarak, M. U?ur Derman, Sabancı Koleksiyonu, s. 104῾de ?öyle bir bilgi mevcuttun ?Do?um yılı belli olmamakla birlikte gördü?ümüz 1188/1774 senesinde yazılmı? mükemmel bir murakkaasından 1163/1750 tarihi civarında do?du?u neticesini çıkarıyoruz.?
    2. 101. Habib, 166; ibnülemin, 187; M. U?ur Derman, ?Mahmud Celâleddin? Kültürde ve Sanatta Kök, c. 1, sy. 20-22 (Ekim-Kasım-Aralık 1982), s. 14; a. mlf. İKMHS, 205
    3. İbnülemin, 188; Derman, K?K, 14; a.mlf., İKMHS, 206; Süleyman BERK, Hattat Mustafa Râkım῾da Celî Sülüs ve Tu?ra Esteti?i, s. 94-95.
    4. Baltacıo?lu, Türk Plâstik Sanatları, 117
    5. Baltacıo?lu, Yeni Adam, sy. 447, s 7.

    Kaynak: Hat Sanatı, Tarih Malzeme ve ?rnekler, Dr. Süleyman Berk, İSMEK Yayını

     

     

     

    Sonraki içerikSonraki içerik

    Osmanlı Yazı Sanatında Ekoller menüsüne ait diger içerikler...

    1. Hat Sanatında ?ç Ekol: Hafız Osman, ?eyh Hamdullah, ?evki Efendi
    2. ?eyh Hamdullah Hayatı ve Ekolü
    3. Ahmed Karahisâri ve Ekolü
    4. Hafız Osman Efendi ve Ekolü
    5. İsmail Zühdî Efendi ve Ekolü
    6. Mustafa Râkım Efendi ve Ekolü
    7. Mahmud Celaleddin Efendi ve Ekolü
    8. Mehmed ?evki Efendi ve Ekolü
    9. Sami Efendi ve Ekolü

     

    
    Site Hakkında

    ARAMAARAMA
    Hat Eserleri Galerisi


    Hat Eserleri Galerisinden...

    Levha - Muhammed (S.A.V.) - Eseri büyük olarak görmek için tıklayınız

     
     
    
    Sayfa başına dön Bu sitede yer alan eserlerin tüm hakları sahiplerine aittir. Sahiplerinden izinsiz kopyalanamaz,
    çoğaltılamaz ve başka mecralarda yayınlanamaz. Tüm hakları Yayın sponsoru: OrtaklarWeb tasarım: Korelasyonsaklıdır.

    Kalem Güzeli - www.kalem-guzeli.org 2008 - 2019